Katarina Zdjelar

Servië, 1979 | Website Katarina Zdjelar

Katarina Zdjelar woont en werkt in Rotterdam. Haar praktijk bestaat uit videowerken, geluidswerken en boekprojecten. Daarnaast creëert ze verschillende platformen voor kennisopbouw en -uitwisseling. In haar recente werk onderzoekt Zdjelar middels een serie projecten hoe wij omgaan met taal, en draait het om mensen die zich op verschillende wijzen verhouden tot meertalige omgevingen. Naast dat taal een reeks codes is die gecodeerd en gedecodeerd kan worden, geeft Zdjelars werk uitdrukking aan een wisselwerking tussen de code van taal en tastbaarheid van spraak.

The Perfect Sound, video, 2009

In Zdjelars video The Perfect Sound zien we een grijsharige man die lettergrepen intoneert en een jonge man die hem nabootst. De zangerige klanken die we horen doen aan als oergeluiden maar zijn tegelijk onmiskenbaar menselijk. Het gaat hier om lessen die immigranten krijgen van een logopedist in het afleren van hun accent. De spraaktherapeut is gevestigd in Birmingham, Engeland, een stad die ironisch genoeg bekend staat om haar sterke tongval. De Britse context krijgt extra gelaagdheid doordat een de Engelse uitspraak niet alleen blijk geeft van een status als buitenlander, maar ook van sporen van het klassensysteem. Met dit werk onderzoekt Zdjelar het fenomeen van culturele integratie. Door het uitwissen van opvallende verschillen kan de buitenstaander zich mengen in een nieuw leefklimaat.

Shoum, video, 2009

Het videowerk Shoum begint met een zwart scherm. We zien niets, maar horen de muziek van de hit 'Shout' van Tears for Fears uit 1984. Dan zien we een iPod, een stuk papier en de handen van twee mannen uit Belgrado, die een pen vasthouden. De volgende zeven minuten zien we hoe de twee de tekst van Shout proberen te ontcijferen, alsof het een gecodeerde boodschap bevat. Aangezien de twee geen Engels spreken, is dit ook zo. Met veel geduld ontleden ze wat ze horen, resulterend in iets wat het midden houdt tussen een gemankeerde fonetische taal, Servisch en Engels. Er wordt een nieuwe akoestische taal gecreëerd, waarin de originele betekenis van het lied verloren gaat en er een eigen versie voor in de plaats komt.